Nếu bạn nghĩ văn hóa công sở Nhật Bản chỉ có nghiêm túc, cúi chào 45 độ và làm việc quên ăn thì bạn mới biết được… một nửa sự thật. Nửa còn lại – nằm trong những buổi nomikai (nhậu sau giờ làm), nơi sếp bắt đầu kể chuyện thất tình năm 20 tuổi và đồng nghiệp ngồi khóc vì deadline.
Xin chào mừng bạn đến với một nước Nhật “vận hành bằng men rượu”!
1. Nomikai – Nơi công việc được… nói thật
Nomikai dịch nôm na là “Nhậu”, nhưng nói cho đúng thì đây là một “phiên họp không chính thức nhưng rất quan trọng” của công ty Nhật.
Không có slide, không có sếp hạch hỏi, nhưng vẫn là nơi ra quyết định to lớn như:
Dự án kia có tiếp tục không? Nhân viên này có được thăng chức không? Thằng mới vô có hợp văn hóa công ty không?
Toàn bộ được xử lý… khi mọi người đã hơi đỏ mặt, mắt lim dim, và cụng ly rôm rả:
“Ừa, tui thấy thằng đó nó được đó!”
2. Vô bàn nhậu là hết vai
Ở công ty, nhân viên cấp dưới, thấy sếp là phải “hai” gật đầu, cúi chào, có phân cấp rõ ràng.
Nhưng khi vô nomikai, sếp ngồi kế bên, cầm ly beer nói:
“Uống đi em! Hôm nay không tính vai vế nha!”
Rồi ảnh kể tôi nghe chuyện hồi trẻ ảnh thi rớt đại học, từng làm thêm ở quán ramen, rồi mơ làm rocker nhưng bị ba cấm.
Tôi nghe xong chỉ biết gật gù:
“Ủa sếp cũng khổ vậy luôn hả? Em tưởng sếp sinh ra đã ở tầng trên rồi!”
Tự nhiên thấy… sếp cũng là con người!
3. Khen – chê – dằn mặt đều chọn đúng lúc
Chuyện vui là: cái gì mà ban ngày không dám nói, ban đêm nomikai sẽ bung hết.
Sếp từng bảo tôi “phải cố gắng hơn” thì tối nhậu lại vỗ vai:
“Tôi biết cậu cố gắng lắm đó chứ. Tốt lắm!”
(Ủa sếp, vậy nói ban ngày luôn đi?)
Có đồng nghiệp nữ từng bị khách la, tối nomikai uống xong khóc như mưa:
“Em áp lực lắm, nhưng không ai hiểu em hết…”
Cả bàn chuyển từ nhậu sang… trị liệu tâm lý.
Thế là sáng hôm sau, mọi người nhìn nhau bằng ánh mắt… hiểu nhau hơn chút, mặc dù chẳng ai dám nhắc chuyện tối qua.
4. Mặt trái của nomikai: Không phải ai cũng thích “say giùm công ty”
Thật ra, không phải ai cũng khoái nomikai. Nhiều người trẻ thấy:
Nhậu là tốn thời gian, Uống vì phép lịch sự chứ không thật lòng Phải gượng cười nghe sếp kể chuyện xưa 3 tiếng đồng hồ
Nhiều người gọi nomikai là “overtime không lương nhưng phải vui vẻ”.
5. Xã hội Nhật vận hành bằng… cảm xúc được lên lịch
Nghe kỳ nhưng thật: xã hội Nhật Bản nghiêm khắc, quy củ, kỷ luật bao nhiêu thì cũng cần một lối thoát cho cảm xúc bấy nhiêu.
Nomikai giống như van xả áp. Không có nó, cả hệ thống có thể nổ tung vì stress.
Những lời khen không tiện nói trong phòng họp.
Những lời xin lỗi khó nói bằng email.
Những lời góp ý nhẹ nhàng kiểu “thật ra sếp hay quên lắm đó nha!” Tất cả… được “release” trong tiếng cụng ly.
Đi nomikai không hẳn để say – mà để hiểu nhau
Nomikai không phải lúc nào cũng vui, cũng chẳng luôn cần thiết. Nhưng nếu bạn muốn hiểu nước Nhật sâu hơn, hiểu mối quan hệ công sở ở đây ra sao, và hiểu vì sao nhiều quyết định lại được ra trong tiếng cười… và men rượu, thì hãy thử đi nomikai một lần (nhưng nhớ giữ tỉnh táo nha).
Vì biết đâu, chính trong một buổi nomikai “bình thường” đó, bạn sẽ nghe được một câu nói thay đổi cả tương lai sự nghiệp mình.
nghiaken.business.blog 