Nếu bạn từng đến Nhật Bản, chắc hẳn bạn đã thấy hình ảnh quen thuộc: những nhóm học sinh tiểu học mặc đồng phục, đội mũ vàng, đeo cặp randoseru, tay cầm ô đi bộ hoặc đi tàu điện đến trường mà không có bố mẹ đi cùng. Với nhiều người Việt Nam, điều này vừa ngạc nhiên vừa… lo lắng: “Sao nhỏ vậy mà đi học một mình được?”.
Vậy điều gì khiến trẻ em Nhật có thể tự đi học từ khi mới 6 tuổi?
1. Văn hoá tự lập từ nhỏ
Ở Nhật, cha mẹ rất coi trọng việc dạy con tự lo cho bản thân. Từ khi vào mẫu giáo, trẻ đã được khuyến khích tự thay quần áo, xếp đồ dùng, dọn dẹp sau khi ăn. Khi lên tiểu học, việc đi học một mình chỉ là một bước tiếp theo trong quá trình rèn luyện tính tự lập.
Người Nhật tin rằng: “Nếu không cho trẻ tự làm, trẻ sẽ không bao giờ học được.”
2. Hệ thống an toàn xã hội hỗ trợ
Không thể phủ nhận rằng môi trường Nhật Bản rất khác.
Trên đường phố, có hệ thống biển báo an toàn cho trẻ. Nhiều khu dân cư có “người gác phố” – thường là các bác lớn tuổi tình nguyện đứng ở ngã tư mỗi sáng để quan sát học sinh đi học. Các trường thường tổ chức học sinh đi thành nhóm nhỏ (gọi là tsuugaku group) để cùng nhau đến lớp.
Chính sự đồng lòng của cả xã hội khiến cha mẹ yên tâm hơn khi để con tự đi học.
3. Giáo dục kỷ luật & trách nhiệm
Trẻ em Nhật được dạy rằng: đi học đúng giờ, đúng tuyến đường, tuân thủ luật giao thông là trách nhiệm của chính mình. Ngay từ lớp 1, các em đã biết cúi chào khi sang đường, xếp hàng ở trạm xe buýt, không chen lấn.
Sự kỷ luật này không phải do ép buộc, mà là thói quen được nuôi dưỡng hàng ngày trong gia đình và trường học.
4. Niềm tin & sự tôn trọng từ cha mẹ
Điều đặc biệt là cha mẹ Nhật tin tưởng con mình. Họ tin rằng con có thể tự đi học, tự xử lý tình huống. Niềm tin này chính là động lực khiến trẻ trở nên mạnh mẽ và trưởng thành sớm hơn.
Ngược lại, nếu cha mẹ lúc nào cũng bao bọc, con sẽ khó có cơ hội để học cách tự đứng trên đôi chân mình.
Theo mình thấy thì không phải xã hội nào cũng có điều kiện như Nhật để trẻ tự đi học từ tiểu học. Nhưng từ câu chuyện này, chúng ta có thể rút ra một vài bài học:
Hãy dạy con tự lập từng việc nhỏ ngay từ khi còn bé. Cha mẹ nên tin tưởng và trao quyền cho con, thay vì làm thay tất cả. Xây dựng cộng đồng, khu phố, trường học an toàn để hỗ trợ nhau trong việc chăm sóc trẻ.
Trẻ em Nhật có thể tự đi học từ tiểu học không chỉ vì xã hội an toàn, mà còn bởi cha mẹ và nhà trường có chung một triết lý: “Dạy con tự lập, để con tự lớn lên”.
Có lẽ điều quan trọng không phải là “bao nhiêu tuổi thì đi học một mình”, mà là “cha mẹ chuẩn bị cho con bao nhiêu kỹ năng để tự đi trên con đường của mình”.
nghiaken.business.blog 