Có những điều ở Việt Nam chỉ được gọi là “làm việc chăm chỉ”, nhưng khi sang Nhật, mình mới hiểu nó được định nghĩa bằng một từ lớn hơn: “sự chuyên nghiệp.”
Không cần những bài giảng dài dòng, không cần nói đạo lý, người Nhật dạy mình điều đó bằng chính cách họ sống – từng ngày.
Dưới đây là 3 điều mình học được, và có lẽ sẽ mang theo cả đời.
1. Làm cho tới – dù là việc nhỏ nhất
Mình từng chứng kiến một bác bảo vệ già ở nhà máy, mỗi sáng sớm đều cúi chào từng chiếc xe ra vào với một góc nghiêng đúng 30 độ, đều đặn như một thói quen quân đội.
Khi mình hỏi: “Bác không mỏi lưng sao ạ?”, bác chỉ cười:
“Vì tôi là người đầu tiên khách gặp, tôi phải khiến họ thấy công ty này có nghiêm túc không.”
Chuyên nghiệp, đôi khi không nằm ở chức danh.
Nó nằm ở cách ta làm từng việc nhỏ với trách nhiệm lớn.
2. Không viện cớ – chỉ tìm cách khắc phục
Ở Nhật, trễ deadline không phải chuyện nhỏ. Nhưng có lần, dự án mình phụ trách gặp sự cố kỹ thuật.
Mình viết một email dài giải thích lý do – mong được thông cảm.
Quản lý người Nhật chỉ trả lời đúng một dòng:
“Cảm ơn bạn đã báo cáo. Bây giờ kế hoạch phục hồi là gì?”
Không một lời mắng. Cũng không một lời bao biện.
Chỉ có câu hỏi hướng về giải pháp.
Từ đó, mình hiểu: Chuyên nghiệp không phải là không gặp lỗi.
Chuyên nghiệp là biết chịu trách nhiệm và đi tiếp.
3. Giữ lời – như giữ danh dự
Người Nhật có một thói quen: đã nói là làm. Không nhất thiết phải cam kết bằng văn bản, chỉ cần họ đã gật đầu, thì dù trời mưa gió, vẫn đúng hẹn, vẫn đúng tiến độ.
Mình từng chứng kiến một đối tác Nhật đến trễ 5 phút – mà sau đó gửi thư xin lỗi dài cả đoạn.
Họ không cần làm vậy, nhưng họ muốn giữ đúng tiêu chuẩn của mình.
Rồi có 1 nhà cung cấp Nhật ở miền Bắc hẹn mình, nhưng vừa rồi bị ảnh hưởng của cơn bão wipha họ đã liên lạc thông báo trước có khả năng phải đổi qua ngày khác bởi chuyến bay họ đặt trước đó bị hủy. Nhưng sau đó họ vẫn cố tìm cách để đặt 1 chuyến bay khác để vào gặp mình đúng hẹn.
Vì chuyên nghiệp, là giữ lời với người khác, và giữ danh dự với chính mình.
Sau hơn 10 năm sống và làm việc tại Nhật, mình không trở thành người Nhật.
Nhưng mình đã học được Chuyên nghiệp không phải thứ “phô ra” để người khác ngưỡng mộ.
Mà là cốt lõi bên trong, để bản thân không xấu hổ khi nhìn lại.
Và nếu bạn cũng đang trên hành trình trở thành phiên bản tốt hơn của mình –
Hãy bắt đầu bằng cách làm đúng, làm đủ, và làm đến cùng – từng việc nhỏ nhất.
